Praktyczny wybór może wyglądać tak: do produkcji konstrukcji stalowych dobrym początkiem jest 135 MAG, do montażu i pracy w terenie 111 MMA, a do cienkich elementów, stali nierdzewnej i precyzyjnych spoin 141 TIG. Żadna metoda nie zapewnia automatycznie kwalifikacji do wszystkich materiałów, pozycji ani rodzajów złączy.
Czym różnią się metody 111, 135 i 141?
Oznaczenia 111, 135 i 141 wskazują proces spawania stosowany podczas szkolenia oraz egzaminu. Różnica nie sprowadza się wyłącznie do nazwy urządzenia. Każda metoda wykorzystuje inne źródło materiału dodatkowego, inaczej reaguje na warunki pracy i prowadzi do innego zakresu zastosowań zawodowych.
| Metoda | Źródło ciepła i materiał dodatkowy | Typowe zastosowanie | Zakres materiałowy w kwalifikacji | Zakres grubości z dokumentu technicznego | Przykładowy czas kursu | Mediana ceny z próby ofert |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 111 — MMA | Łuk elektryczny między elektrodą otuloną a materiałem; elektroda jest jednocześnie materiałem dodatkowym. | Montaż, budowa, naprawy, prace terenowe i konstrukcje, gdzie liczy się mobilność. | Najczęściej stale; konkretny zakres zależy od grupy materiałowej i rodzaju elektrody, np. FM1 lub FM5. | Dla złączy pachwinowych: t < 3 mm — od t do 2t albo 3 mm; t ≥ 3 mm — od 3 mm. | 8 dni | 3 500 zł |
| 135 — MAG | Łuk elektryczny z topliwym drutem elektrodowym w osłonie aktywnego gazu. | Produkcja seryjna, konstrukcje stalowe, ślusarstwo i stanowiska halowe. | Najczęściej stale niestopowe i niskostopowe; zakres zależy od grupy materiałowej, drutu, gazu i parametrów egzaminu. | Dla złączy pachwinowych: t < 3 mm — od t do 2t albo 3 mm; t ≥ 3 mm — od 3 mm. | 8 dni | 3 500 zł |
| 141 — TIG | Łuk elektryczny między nietopliwą elektrodą wolframową a materiałem; materiał dodatkowy podawany oddzielnie albo spawanie bez dodatkowego spoiwa. | Cienkie elementy, stal nierdzewna, instalacje, rurociągi i prace wymagające wysokiej jakości spoiny. | Nie jest automatycznie metodą do wszystkich metali; stal kwalifikuje PN-EN ISO 9606-1, a aluminium i inne metale wymagają właściwej części normy oraz osobnego zakresu. | Dla złączy pachwinowych: t < 3 mm — od t do 2t albo 3 mm; t ≥ 3 mm — od 3 mm. | 9 dni | 3 500 zł |
Czasy pochodzą z oferty OS Smolniki: 8 dni dla 111 i 135 oraz 9 dni dla 141. Mediana cen została policzona z 3 datowanych ofert dostępnych w 2026 roku: około 2 300 zł w ADWELD, 3 500 zł w ATC Grupie oraz 3 800 zł dla 111 i 135 i 3 900 zł dla 141 w OS Smolniki.
Metoda 111 wykorzystuje elektrodę otuloną, która jednocześnie pełni funkcję materiału dodatkowego. Nie wymaga ciągłego podawania drutu z podajnika, dlatego łatwiej zastosować ją poza halą, przy montażu konstrukcji lub podczas napraw. Dlatego metoda 111 może być praktyczna przy montażu i pracy w terenie.
W metodzie 135 drut elektrodowy jest podawany w sposób ciągły, a łuk pozostaje osłonięty aktywnym gazem. To rozwiązanie dobrze pasuje do powtarzalnych spoin i stanowisk produkcyjnych. TIG 141 używa nietopliwej elektrody wolframowej; spawacz może podawać materiał dodatkowy osobno albo prowadzić spawanie bez dodatkowego spoiwa.
Metody łączenia metali i ich oznaczenia przybliża hasło spawanie.
Kurs spawania 111 — dla kogo?
Kurs spawania 111 jest rozsądnym wyborem, gdy praca obejmuje montaż, budowę, naprawy albo konstrukcje wykonywane w różnych miejscach. Urządzenie i elektrody można stosunkowo łatwo przenieść, dlatego 111 może być praktyczna przy montażu i pracy w terenie.
Wadą jest mniejsza wygoda przy długich, powtarzalnych odcinkach spoin. Elektroda ma ograniczoną długość i po jej zużyciu trzeba rozpocząć pracę z kolejną. Nie oznacza to, że MMA nadaje się wyłącznie do prostych napraw. O zakresie decydują między innymi materiał, elektroda, rodzaj złącza, grubość i pozycja objęte egzaminem.
Przykładowy czas kursu 111 w ofercie OS Smolniki wynosi 8 dni, a mediana ceny z 3 ofert datowanych na 2026 rok wynosi 3 500 zł. W analizowanych ofertach ceny wynosiły 2 300 zł, 3 500 zł i 3 800 zł. Sama cena nie rozstrzyga jednak, czy świadectwo będzie przydatne na konkretnym stanowisku. Przed zapisem trzeba sprawdzić, jaki materiał i rodzaj złącza obejmuje egzamin.
W praktyce metoda 111 pasuje szczególnie do pracy, w której najważniejsze są:
- mobilność wyposażenia przy montażu lub naprawie;
- możliwość spawania konstrukcji stalowych poza halą;
- praca z elektrodą otuloną na elementach o zakresie określonym w kwalifikacji.

Kurs spawania 135 — najczęstszy wybór do produkcji
Kurs spawania 135, czyli MAG, zwykle najlepiej odpowiada produkcji konstrukcji stalowych, ślusarstwu i pracy na powtarzalnym stanowisku hali. Drut elektrodowy jest podawany w sposób ciągły, co ułatwia wykonywanie dłuższych spoin bez częstej wymiany elektrody. Aktywny gaz osłonowy chroni obszar łuku, ale wymaga właściwego przygotowania stanowiska i dobrania parametrów.
MAG jest szczególnie praktyczny wtedy, gdy zakład wykonuje wiele podobnych elementów ze stali niestopowych lub niskostopowych. Zakres kwalifikacji nadal nie jest jednak nieograniczony. Znaczenie mają grupa materiałowa, rodzaj drutu, gaz, grubość, pozycja i rodzaj złącza. Dokument nie potwierdza automatycznie umiejętności spawania każdej stali ani wykonywania każdego typu spoiny.
Przykładowy kurs spawania 135 trwa 8 dni, a mediana ceny z próby ofert z 2026 roku wynosi 3 500 zł. Ceny w 3 sprawdzonych ofertach wynosiły 2 300 zł, 3 500 zł i 3 800 zł. Wybór MAG nie powinien więc wynikać z przekonania, że jest to zawsze najtańsza metoda. W tej próbie mediana była taka sama jak dla 111 i 141.
Osoba bez sprecyzowanego celu zawodowego często zaczyna właśnie od 135, ponieważ metoda występuje w produkcji i przy konstrukcjach stalowych. To praktyczny wybór, ale tylko wtedy, gdy planowana praca odbywa się głównie przy materiale oraz wyposażeniu zgodnym z zakresem egzaminu. Jeżeli przyszłe stanowisko dotyczy pracy w terenie, MMA może dać lepsze dopasowanie.
Kurs spawania 141 — precyzja i wymagania
Kurs spawania 141, czyli TIG, wykorzystuje nietopliwą elektrodę wolframową oraz gaz obojętny. Materiał dodatkowy jest podawany niezależnie, a w określonych pracach można spawać bez dodatkowego spoiwa. Taki sposób prowadzenia łuku pozwala kontrolować jeziorko spawalnicze i uzyskać wysoką jakość spoiny, ale wymaga większej dokładności oraz koordynacji czynności.
TIG jest często wybierany do cienkich elementów, stali nierdzewnej, instalacji i rurociągów. Nie należy jednak utożsamiać metody 141 z automatycznym uprawnieniem do wszystkich metali. W kwalifikacji stali znaczenie ma PN-EN ISO 9606-1, natomiast aluminium, miedź, nikiel i tytan są objęte odpowiednimi częściami serii PN-EN ISO 9606 i wymagają odrębnego zakresu.
Przykładowy czas szkolenia wynosi 9 dni, czyli o 1 dzień więcej niż w podanych ofertach dla 111 i 135. Mediana ceny kursu 141 w 2026 roku to 3 500 zł, przy cenach 2 300 zł, 3 500 zł i 3 900 zł. Wybierając TIG, warto więc sprawdzić nie tylko nazwę metody, ale też materiał, grubość, rodzaj spoiny i pozycję przewidziane na egzaminie.
141 będzie trafniejszym kierunkiem, gdy liczy się kontrola wyglądu i jakości spoiny, praca na cienkich elementach albo kontakt ze stalą nierdzewną. Nie musi być natomiast najlepszym pierwszym kursem dla osoby, która planuje seryjną produkcję zwykłych konstrukcji stalowych lub mobilne naprawy w terenie.
Egzamin i uprawnienia spawalnicze
Norma PN-EN ISO 9606-1:2017-10 dotyczy egzaminowania spawaczy wykonujących ręczne i częściowo zmechanizowane spawanie stali. ISO 9606-1:2012 obejmuje między innymi procesy 111, 135 i 141, a wersja ISO 9606-1:2012 została potwierdzona jako aktualna w 2023 roku. Sama nazwa kursu nie określa jeszcze pełnego zakresu późniejszego świadectwa.
Wniosek UDT dotyczący PN-EN ISO 9606-1 przewiduje wpisanie między innymi metody spawania, rodzaju wyrobu, rodzaju spoiny, grupy materiału, materiału dodatkowego, gazu osłonowego, grubości materiału, średnicy rury i pozycji spawania. Właśnie dlatego uprawnienia spawalnicze należy czytać jako potwierdzenie konkretnego zakresu, a nie ogólne pozwolenie na każdą pracę spawalniczą.
Egzamin może obejmować złącze doczołowe albo pachwinowe. Złącze doczołowe nie kwalifikuje automatycznie do wykonywania złączy pachwinowych i odwrotnie, poza przypadkami oraz próbami uzupełniającymi określonymi w normie. Również zakres grubości wynika z reguł kwalifikowania, a nie z samego faktu ukończenia szkolenia.
Według tabeli 8 ISO 9606-1 dla złączy pachwinowych, gdy próbka ma grubość t mniejszą niż 3 mm, zakres kwalifikacji wynosi od t do 2t albo 3 mm — zależnie od tego, która wartość jest większa. Gdy t wynosi co najmniej 3 mm, zakres obejmuje co najmniej 3 mm. Dla złączy doczołowych obowiązują inne reguły kwalifikowania.
Dla kwalifikacji spawacza stali według PN-EN ISO 9606-1 wskazywany jest okres 3 lat, przy czym ważność wymaga potwierdzania wykonywania prac objętych świadectwem. Przerwa w takich pracach może mieć znaczenie dla utrzymania kwalifikacji. Ostateczne zasady należy odczytać z dokumentu i wymagań organizacji certyfikującej.
Spawanie jest pracą wymagającą odpowiednich kwalifikacji, badań lekarskich, środków ochrony indywidualnej i przestrzegania zasad BHP; kurs oraz świadectwo kwalifikacyjne nie zastępują instrukcji technologicznej WPS ani wymagań pracodawcy, normy wyrobu lub przepisów dotyczących konkretnej konstrukcji.
Informacje dotyczące dodatkowych ścieżek kwalifikacyjnych: uprawnienia na suwnice oraz uprawnienia operatora koparki.
Jak wybrać kurs spawacza?
Najpierw trzeba określić, gdzie i co będzie spawane. Dla produkcji seryjnej oraz typowych konstrukcji stalowych najczęściej praktyczny będzie kurs spawacza 135. Dla montażu, napraw i pracy w zmiennych warunkach lepiej pasuje 111. Dla cienkich elementów, stali nierdzewnej oraz zadań wymagających wysokiej jakości spoiny właściwszym kierunkiem może być 141.
Drugim kryterium powinien być materiał. W kwalifikacji według PN-EN ISO 9606-1 materiały dodatkowe są grupowane między innymi jako FM1 — stale niestopowe i drobnoziarniste, FM2 — stale o podwyższonej wytrzymałości, FM3 i FM4 — stale żarowytrzymałe oraz FM5 — stale nierdzewne i żaroodporne. Dla aluminium, miedzi, niklu i tytanu stosuje się odrębne części serii PN-EN ISO 9606.
Trzecim kryterium jest dokument końcowy. Przed zapisem trzeba sprawdzić, czy egzamin obejmie potrzebną metodę, grupę materiałową, rodzaj spoiny, pozycję, grubość, średnicę rury oraz wyrób. Kurs 141 z egzaminem dotyczącym jednej grupy stali nie daje automatycznie kwalifikacji do aluminium. Tak samo egzamin 111 na złączu pachwinowym nie oznacza bezwarunkowego zakresu dla złączy doczołowych.
Przy porównywaniu ofert warto zestawić czas i cenę: 111 oraz 135 miały w przywołanej ofercie po 8 dni, 141 — 9 dni, a mediana każdej metody wyniosła 3 500 zł. Różnica między metodami nie polega więc w tej próbie na medianie ceny, lecz przede wszystkim na dopasowaniu procesu do przyszłej pracy i zakresu egzaminu.
Najczęstsze pytania
Która metoda spawania jest najlepsza na początek?
Dla osoby bez sprecyzowanego celu zawodowego rozsądnym początkiem jest 135, ponieważ metoda jest powszechna w produkcji i konstrukcjach stalowych. Jeśli planujesz pracę w terenie lub na montażu, lepszy może być 111. TIG 141 warto wybrać, gdy interesują Cię cienkie elementy, stal nierdzewna albo bardziej precyzyjne spoiny.
Czym różni się kurs spawania 111 od 135?
W metodzie 111 spawasz elektrodą otuloną, która zużywa się podczas pracy; w metodzie 135 podajesz ciągły drut w osłonie aktywnego gazu. 111 jest bardziej mobilna, natomiast 135 zwykle lepiej pasuje do powtarzalnej pracy na hali.
Jak długo są ważne uprawnienia spawalnicze?
Dla kwalifikacji spawacza stali według PN-EN ISO 9606-1 wskazywany jest okres 3 lat, ale dokument wymaga właściwego potwierdzania wykonywania prac. Ostateczne zasady zależą od normy wskazanej na świadectwie i organizacji certyfikującej.
Czy kurs 141 pozwala spawać wszystkie materiały?
Nie. Kurs 141 nie daje automatycznie kwalifikacji do wszystkich metali. Dokument powinien określać grupę materiałową, metodę, rodzaj spoiny, grubość i inne zmienne. Dla aluminium, miedzi, niklu czy tytanu stosuje się odpowiednie części serii PN-EN ISO 9606 i odrębny zakres egzaminu.
Na podobny temat: Kursy zawodowe techniczne: UDT, SEP i HACCP — szybkie porównanie oraz Jak zdobyć certyfikat zawodowy krok po kroku.
Źródła
- ISO 9606-1:2012 — Qualification testing of welders — Fusion welding — Part 1: Steels — ISO, 2012/2023, ISO 9606-1:2012
- Wniosek o uprawnienie/sprawdzenie kwalifikacji/certyfikację zgodnie z PN-EN ISO 9606-1 — Urząd Dozoru Technicznego, 2025, FES-01, wydanie 4.00
- Wymagania/tematyka egzaminacyjna dla personelu wykonującego połączenia nierozłączne metali — UDT-CERT, 2024, CERT-03/PR/07/ZI 1
- Kursy spawania — cennik i czas szkolenia — OS Smolniki, 2026, Oferta kursów 111, 135/136 i 141
- Kursy spawania zawodowego — terminy i ceny — ATC Grupa, 2026, Oferta kursów 111, 135 i 141
- Terminy kursów spawania i zgrzewania — ADWELD, 2026, Cennik jednej metody
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
Zdjęcie główne: Spawanie w hełmie spawalniczym. Fot. Juan F. Jimenez, Army, Wikimedia Commons, Public domain.
Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go w skali 1–5
Nikt jeszcze nie ocenił tego poradnika.


